تحلیلی چند جانبه بر شعارهای سال
تحلیلی چند جانبه بر شعار سال« همدلی و همزبانی دولت و ملت»
چرایی نام گذاری، معنا و مفهوم، دلایل، ضرورت ها، خاستگاه، ابعاد داخلی و بین المللی
به اهتمام میلاد حاتمی
مقدمه
هر مرتبـه پیـروز مـراحل شـدهاند
هر مرتبـه حـلّال مسـائل شـدهاند
با اذن ولی دولـت و ملـت اینبار
یکپارچه همزبان و همدل شدهاند
نامگذاری سالها در ایران به طور رسمی توسط مقام معظم رهبری سید علی خامنهای و اولین بار در پیام نوروزی سال ۱۳۷۸ رخ داد. در آن سال رهبر ایران عنوانی را برای آن سال انتخاب نمود و پس از آن این نامگذاری به شکل یک سنت همه ساله تکرار میگردد.
شعار امسال( 1394) همدلی و همزبانی دولت و ملت انتخاب شده، سال درک متقابل، تحمل کردن همدیگر برای رسیدن به هدف. در بحث خاستگاه و چرایی نام گذاری سال ها توسط رهبری به این نکته بیشتر خواهیم پرداخت اما در اینجا لازم است که به علت این نام گذاری اشاره هایی شود.
این سنت همانطور که اشاره شد در این سال ها برقرار بوده، حالا اگر به اسمی که هر کدام سال ها با آن نامگذاری شده اند نگاهی کنیم و آن برهه ی تاریخی را در نظر آوریم متوجه خواهیم شد که این نام ها از کجا می آیند و علتشان چیست. بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی و ابراز سیاست های جدید حکومتی در داخل و تغییر الگوی روابط سیاست خارجی، کشورهای زیادی که حکومتی بر پایه اسلام حقیقی را بر نمی تابیدند( و هنوز هم برنمی تابند) همواره در حال دشمنی و عناد هستند و برای شکست نهال انقلاب( که حالا کم کم دارد تنه ای درخور پیدا می کند) از هیچ کوششی فرو گذار نیستند.
طبیعی است که این سنگ اندازی ها و اشکال تراشی ها( که حتی به تحمیل جنگ هم انجامید) راه تعالی ملت را نا هموار کرده و سرعت آن را کم کرده است. در همین چند دهه شاهد چه نقشه و چه تهدیداتی بوده ایم و هر بار با کارآمدی دولت و هوشیاری رهبری از این موانع گذر کرده ایم. اگر به نامی که بر هر سال گذاشته شده نگاه کنید به خوبی متوجه می شوید که شعار هر سال( که البته شعار بدان معنای حرف صرف و به بهانه تهییج نیست بلکه واقعا سر لوحه و الگو قرار گرفته است) با سیاست گذاری و پیشبینی عبور از بحران های متوالی پیش آمده طراحی شده اند.
با این تفاسیر در ادامه بیشتر روی این مسئله تعمق می شود و ابعاد و کاربرد آن و چرایی و چگونگی اش واکاویده خواهد شد.
متن کامل پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب
بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم
یا مقلّب القلوب و الابصار، یا مدبّر اللّیل والنّهار، یا محوّل الحول و الاحوال،حوّل حالنا الى احسن الحال.
السّلام على فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها
آغاز سال مصادف است با ایّام شهادت حضرت زهرا (سلام اللَّه علیها)؛ ارادت مردم ما به خاندان پیغمبر و دخت گرامى پیامبر اعظم اقتضائاتى دارد که یقیناً همه باید این اقتضائات را رعایت کنند و یقیناً رعایت خواهند کرد. امید است که این ایّام و این سال از برکات فاطمى سرشار و برخوردار باشد؛ و نام مبارک این بزرگوار و یاد ایشان تأثیرات عمیق و ماندگار خود را در زندگى مردم ما در سال ۱۳۹۴ بگذارد. و امیدواریم که این آغاز بهار طبیعت که آغاز سال نوى هجرى شمسى است، براى ملّت ایران و براى همه ى ملّتهایى که نوروز را گرامى میدارند مبارک باشد.
سلام خاکسارانه عرض میکنم به ساحت حضرت بقیّه اللَّه الاعظم (ارواحنافداه) و یاد امام بزرگوارمان و شهیدان را در این فرصت، گرامى میداریم و امیدواریم که ما را از برکات انفاس طیّبه و دعاهاى ارواح مطهّر آن عزیزان برخوردار فرماید. یک نگاه اجمالى به سال ۱۳۹۳ میکنیم و نگاهى اجمالى به سال جارى اى که در این ساعت شروع می شود.
سال ۹۳ هم در عرصه ى داخلى و هم در عرصه ى خارجى و بین المللى براى کشور ما سال پرماجرایى بود؛ چالشهایى داشتیم، پیشرفتهایى هم داشتیم؛ ما در اوّل سال ۹۳ با توجّه به همین چالشها بود که عنوان سال را گذاشتیم «عزم ملّى و مدیریّت جهادى». با نگاهى به آنچه در سال ۹۳ گذشت، مشاهده میکنیم که عزم ملّى بحمداللَّه بُروز و ظهور داشت.
ملّت ما عزم راسخ خود را هم در تحمّل برخى مشکلاتى که براى او وجود داشت نشان داد، هم در روز بیست ودوّم بهمن، در روز قدس و در راهپیمایى عظیم اربعین این عزم را، این همّت را از خود بُروز داد و نشان داد. مدیریّت جهادى هم در برخى از بخشها بحمداللَّه بارز و آشکار بود. در آن بخشهایى که مدیریّت جهادى را انسان مشاهده کرد، پیشرفتها را هم در آنجا مشاهده کردیم. این البتّه توصیه مخصوص سال ۹۳ نیست، هم عزم ملّى و هم مدیریّت جهادى براى امسال و براى همه ى سالهاى پیش رو براى ملّت ما مورد نیاز است.
و امّا در سال ۹۴ آرزوهاى بزرگى براى ملّت عزیزمان داریم که همه ى این آرزوها هم دست یافتنى است. آرزوهاى بزرگ ما براى ملّت در این سال، پیشرفت اقتصادى است؛ اقتدار و عزّت منطقه اى و بین المللى است؛ جهشهاى علمى به معناى واقعى است؛ عدالت قضائى و اقتصادى است؛ و ایمان و معنویّت است که از همه مهم تر و پشتوانه ى همه ى آن سرفصل هاى دیگر است. به نظر ما همه ى این خواسته ها و آرزوها دست یافتنى است؛ هیچ کدام از اینها چیزهایى نیست که از ظرفیّت ملّت ایران و ظرفیّت سیاستهاى نظام بیرون باشد. ظرفیّتهاى ما بسیار زیاد است؛ در این زمینه حرفهاى گفتنى اى وجود دارد که ان شاءاللَّه به مهم ترین آنها در سخنرانى عصر [شنبه ] اشاره خواهد شد.
آنچه در این ساعت مایلم به ملّت عزیزمان عرض کنم این است که این ظرفیّت عظیم و مهم دست یافتنى است ولى شروطى دارد؛ یکى از مهم ترین شروط عبارت است از همکارى هاى صمیمانه میان ملّت و دولت؛ اگر این همکارى صمیمانه از دو سو شکل بگیرد، یقیناً همه ى آنچه را که جزو آرزوهاى ما است دست یافتنى است و آثار آن را مردم عزیزمان به چشم خواهند دید.
دولت، کارگزار ملّت است؛ و ملّت، کارفرماى دولت است. هرچه بین ملّت و دولت صمیمیّت بیشتر و همکارى بیشتر و همدلى بیشترى باشد، کارها بهتر پیش خواهد رفت. باید به یکدیگر اعتماد کنند؛ هم دولت، ملّت را به معناى واقعى کلمه قبول داشته باشد و ارزش و اهمّیّت و توانایى هاى ملّت را بدرستى بپذیرد، هم ملّت به دولت که کارگزار کارهاى او است به معناى حقیقى کلمه اعتماد کند.
من در این زمینه هم حرفهایى دارم و توصیه هایى دارم که ان شاءاللَّه در سخنرانى به آنها اشاره خواهم کرد. لذا به نظر من امسال را باید سال همکارى هاى گسترده ى دولت و ملّت دانست؛ من این شعار را براى امسال انتخاب کردم: «دولت و ملّت، همدلى و هم زبانى». امیدواریم این شعار در عمل تحقّق پیدا کند و هر دو کفّه ى این شعار، یعنى ملّت عزیزمان، ملّت بزرگمان، ملّت با همّت و با شجاعتمان، ملّت بصیر و دانایمان، و همچنین دولت خدمتگزار بتوانند به این شعار به معناى حقیقى کلمه عمل بکنند و آثار و نتایج آن را ببینند.
از خداوند متعال پیشرفت همه ى کارهاى بزرگ کشور را درخواست میکنیم و توفیق خودمان را در خدمتگزارى از خداى متعال مسئلت می کنیم.
والسّلام علیکم و رحمهاللَّه و برکاته
چرا همدلی و همزبانی دولت و ملت؟
همانطور که پیشتر هم اشاره هایی شد نام گذاری سال ها با توجه مشکلات پیش روی کشور بوده و در واقع می توان آن را یک راه حل برای مواجهه و حل بحران پیش آمده دانست.
با توجه به اتفاقات اخیر می توان مهمترین مسئله را بحث هسته ای و تحریم های جهان غرب دانست که با هدف در هم شکستن اقتدار ملی برنامه ریزی شده اند. این مسئله چند سالی است که به نقطه اوج خود رسیده اما در سال اخیر و سیاست گذاری های دولت جدید آقای روحانی به سمت یک راه حل پیش رفته ایم که و تا به بار نشستن تلاش و به کرسی نشاندن حرفمان و رسیدن به حق و هدف فاصله ی چندانی نداریم.
از طرفی تحریم و فشارهای اقتصادی بر مردم و زندگی و معیشت آنها تاثیر منفی گذاشته و از سوی دیگر بخاطر غیر قابل اعتماد نشان دادن غرب در این سال ها بین دولت مردان هم بر سر توافق هسته ای با غرب اختلاف نظر وجود دارد و حال راه چاره و چیست؟ درک متقابل دولت و ملت و صبر کردن و اعتماد به همدیگر، از این رو امسال نسخه ی رهبری برای ما همدلی و همزبانی دولت و ملت است.
خاستگاه رسم نام گذاری بر سال ها، دلایل و ضرورت ها، معنا و مفهوم
بنابرگفته غلامعلی حداد عادل فلسفه نام گذاری سال ها جلب توجه مردم به یک ارزش خاص و همینطور در نقطه مقابل آن به یک مشکل است. بر این اساس رهبری معظم انقلاب با اطلاعات و گزارشهایی که از سراسر کشور دریافت میکند، و بررسی برخی پارامترهای اجتماعی، دینی و فرهنگی دیگر، مردم را به یک موضوع توجه میدهد. در سالیانی که رهبر ایران به نامگذاری سال میپردازد، بیشتر مطالب پیامهای نوروزی او نیز درباره دلایل این نامگذاری است. به نظر میرسد نامگذاریها از سال ۱۳۸۲ به بعد، ارتباط مستقیمی با دولت پیدا کردهاست، که برخی آن را مربوط به دولت وقت آن زمان، دولت وقت سید محمد خاتمی میدانند. سید علی خامنهای با تعیین نام برای این سالها، در واقع بر توقعات مردم از دولت تاکید گذاشتهاست. در هر صورت این نامگذاریها چون از سوی عالیترین مقام جمهوری اسلامی صورت میگیرد، هرساله تکاپویی در نهادهای حکومتی ایجاد میکند و با تبلیغات بسیاری همراه می شود.
با توجه به این اشارات نگاهی کنیم به اسم سال های مختلف و فلسفه ی نام گذاری آنها از دیرباز تا امروز:
1378: سال امام خمینی
سال ۷۸ نخستین سالی بود که مقام معظم رهبری همزمان با صدمین سال تولد رهبر کبیر انقلاب آن را با عنوان سال امام خمینی نامگذاری کردند. ایشان در پیام نوروزی خود امام را برخوردار از فکر روشن ومنش خردمندانه دانستند که با اراده و تصمیم قوى و قاطع خود، با روحیات و خصلتهاى والاى انسانى و نیز تعبّد و ایمان حقیقى به دین توانست انعکاس دهنده آرزوهاى مردم شود و فریاد مردم، ندا و خواست مردم را تجسّم و تبلور ببخشد. رهبر انقلاب در آستانه سال ۷۸ ابراز امیدواری کردند که« سال امام خمینی» فرصتی برای بررسی ابعاد زندگی آن بزرگواربوده و بهانه ای است که مسؤولان کشور خود را هرچه بیشتر با همین خصوصیات، تطبیق داده؛ در خدمت مردم و براى مردم باشند و در رفع مشکلات مردم بکوشند.
1379: سال امام علی( ع)
سال ۷۹ نوروز باستانی در میانه دو عید سعید قربان و غدیر قرار داشت از این رو مقام معظم رهبری به استناد اعیاد اسلامی و با هدف ارج نهادن به این اعیاد بزرگ ؛ این سال را به نام امام علی (ع) نامگذاری کردند و آن امام همام را یک الگوى پـرشور و پـر حماسـه ى برای جوانان، حکومـت سراسر عـدل و انصاف او الگوى دولتمردان، زنـدگى سراپا مجاهـدت و سراپا مسئولیت او الگوى همه مومنان، آزادگـى او الـگوى هـمه آزادگـان جـهان، سـخنان حـکمت آمیز و درسـهاى مـاندگار او، الگوى عالمان و دانشمندان و روشـنـفکران ” قلمداد نمودند.رهبر انقلاب در این پیام زندگی حکومتی امیرالمومنین را نسبت به عـدالت، حـقوق ضعفا و درمانـدگـان و پابرهنگان، بى اغماض و بى گذشت دانستند که مسئولان کشور در سـایه نـزدیکى بــه امـیـرالمـومـنیـن می توانند بــه آرزوى بـــزرگ کـشــــور و مـلت و نـظام جـمهورى اسـلامـى، یـعـنى عــدالت اجـتماعى نـزدیک شوند.
1380: اقتدار ملی و اشتغال آفرینی
رهبر انقلاب در سومین سال از ابتکار نامگذاری، سال ۸۰ را اقتدار ملی و اشتغال آفرینی نام نهادند و در پیامی خطاب به ملت و مسئولان این دو مهم را شعار اساسی سال رفتار علوى دانستند. ایشان اقتدار ملى براى یک کشور را حفظ کننده ى هویت، مایه ى عزت و وسیله ى رسیدن به آرمان های آن کشور دانستند که به عنوان یک مسئله همه جانبه حصول آن بر دوش همه ى دستگاهها و وظیفه ى اصلى, سه قوه ى اساسى کشور است. مقام معظم رهبری اشتغال را نکته مهم دیگر این نامگذاری دانستند که به دستگاههای اجرایی مرتبت بوده و آغاز تا پایان نیازمند تلاش براى ایجاد اشتغال مفید و مولد است چرا که نقطه عزیمت و شروع تلاش برای اشتغال است. ایشان ایجاد فرصت اشتغال در سال ۸۰ را دارای اهمیتی مضاعف دانسته و در پیام نوروزی خود عنوان کردند: مطالعات و برنامه ریزیهایى که در سال ۷۹ در این زمینه انجام شده است، باید از سوی قوه مجریه و با پشتیبانی قوه مقننه و قضائیه به مرحله اجرا درآید.
1381: عزت و افتخار حسینی
سال 81 از سـوی رهبـر انقلاب به عزت و افتخار حسینـی نام گذاری شد . ایشان در پیـام نـوروزی تداوم برنامه ریزی و حرکت در مسیر اشتغال زایی و نیز مبارزه با مسئله فساد با جدیّت، دقّت، و دوری از تندروى و زیاده روى را دارای اهمیـت بسیاری دانستند که به پیگیرى و تعقیب جـدّى از طرف همه مسؤولان کشور احتیاج دارد و یک نیازِ بسیار مهم براى مردم و کشور به شمار می رود.
1382: نهضت خدمتگذاری
مقام معظم رهبری سال ۸۲ را سال نهضت خدمت گذاری عنوان کرد که در آن مسئولان سه قوا مبارزه با مفاسد اقتصادی و مالی را تا ریشه کن کردن آن در دستگاههای دولتی تداوم بخشیده و خود حتما به این مبارزه بپیوندد و نهضتی را برای خدمت رسانی به مردم آغاز کنند.
ایشان در پیام نوروزی خود ضمن تاکید بر اینکه “خدمت رسانی باید عمیق تر، ماندگارتر، زود بازده تر و بالخصوص بیشتر متوجه قشرهای مستضعف و محروم و محتاج کمک باشد”، نهضت خدمت رسانی به مردم را “یک مبارزه بزرگ و سنگین” دانستند چرا که از نظر ایشان خدمت رسانی به عموم مردم با منافع بعضی گروهای خاص تضاد پیدا کرده و ضرورت مبارزه با همت و با عزمی راسخ را به اثبات می رساند.
رهبر انقلاب در این سال ضمن رد رقابت برای کسب قدرت سیاسی رقابت صحیح، مشروع و مقبول را “رقابت در خدمت رسانی” دانستند و خطاب به جوانان کشورمان فرمودند: “همت کنید عزم و اراده خودتان را تقویت کنید، شجاعانه در میدان های گوناگون خودتان را مهیا کنید و آماده باشید. ما ممکن است جنگ نظامی هرگز نداشته باشیم اما جنگ سیاسی و جنگ اقتصادی و جنگ فرهنگی بخصوص یقینا خواهیم داشت و ایشان خطاب به مسئولان فرمودند: توصیه می کنم که حساب ها را طوری تنظیم کنند و برنامه ها را طوری تدوین کنند که جوانان کشور ما بتوانند مزه شیرین مبارزه با فساد و تلاش برای خدمت رسانی را بچشند وحقیقتا احساس کنند.
1383: پاسخگویی سه قوه به ملت ایران
سال ۸۳ از سوی رهبر انقلاب به نام پاسخگویی ۳ قوه به ملت ایران نامگذاری شد. این سال سالی بود که در آن دولت هشتم، مجلس ششم و نیز رئیس قوه قضائیه به کار خود پایان می داد؛ از این رو مقام معظم رهبری پاسخگویی سه قوا نسبت به عملکرد خود در مدت زمان تصدی گری امور را لازم و مناسب دانستند و عنوان کردند: مسؤولان دولتى و قوۀ قضائیه و مجلس شوراى اسلامى به مردم بگویند که براى خدمت به عموم ملت ایران، براى تولید علم، براى استقرار عدالت و رفع فقر و فساد و تبعیض در جامعه – که اصلاح واقعى در جامعه اینهاست – براى نهضت عدالتخواهى و براى نهضت مبارزه با فساد، چه اقدامات عمدهیى را انجام دادهاند.
به تعبیر رهبری در این پاسخگویى، مسئولان به کمبودها و نواقصى در کار خود پى برده و مردم هم با آشنایى بیشتر با عملکرد دستگاهها، منتظر شروع دورههاى جدید و کارهاى جدید و مسؤولیت هاى جدید خواهند بود.
1384: همبستگی ملی و مشارکت عمومی
“همبستگی ملی و مشارکت عمومی” عنوانی بود که رهبر انقلاب سال ۸۴ را به آن نام نهادند. در این سال برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در نیمه نخست و شروع سند چشمانداز بیست ساله دو آغاز مهم در کشور به شمار می رفت. در پیام رهبری به تعبیر ایشان “سند چشم انداز بیست ساله کشور همچون حلقه های زنجیره ای است که در دوره های کوتاه مدت چهارساله تشکیل شده اما به لحاظ اهمیت فراوان تعیین کننده سرنوشت کشور در بیست سال آینده است؛ از این رو در سالهای نخست اجرای این سند زیرساختهاى این چشماندازِ مهم و سازهها و ساز و کارهاى آن، در استحکام بنای پیشرفت کشور از اهمیت بسزایی برخوردار است.
مقام معظم رهبری سال همبستگی و مشارکت عمومی را سال “حفظ وحدت ملی و همبستگی عمومی ملت در قبال آنچه مسئولان موظف به انجام آن هستند”، دانستند.
1385: پیامبر اعظم (ص)
اهانت و جفا به حرمت پیامبر از یک سو و تخریب حرم عسگریین و بی حرمتی به آن از سوی دیگر موجب گردید این سال از سوی مقام معظم رهبری به سال “پیامبر اعظم(ص)” نامگذاری شود. به تعبیر رهبر انقلاب در این سال یاد و نام مبارک پیامبر اعظم از همیشه زندهتر شد؛ چرا که بدون شک در چنین شرایطی “امت اسلام و ملت بیش از همیشه به پیغمبر اعظم خود؛ به هدایت او، به بشارت و انذار او، به پیام و معنویت او، و به رحمتی که او به انسانها درس داد و تعلیم داد نیازمند است.
ایشان در پیام خود تاکید کردند که “با درس اخلاق، عزت، علمآموزی، و کرامت و وحدت با دولتی مصمم و خدمتگزار در وسط میدان و مردمی آماده به کار و سرشار از امید، و با جوانانی پرشور و با استعداد، بزرگی برای آینده کشور و ملت را نوید می دهیم.
1386: اتحاد ملی و انسجام اسلامی
سال ۸۶ از سوی رهبر انقلاب سال “اتحاد ملی و انسجام اسلامی” نامگذاری شد تا ملت ایران که به برکت اسلام و نظام جمهورى اسلامى به خودآگاهى و اعتماد به نفس رسیده با امید و تلاش همه جانبه ملی فاصلههاى طولانى را با سرعت طى کند؛ تا به تعبیر رهبری به هدف روشن “استقلال ملى، عزت ملى و رفاه عمومى ملت” دست پیدا کند.
به تعبیر مقام معظم رهبری دشمنان ملت ایران در سال ۸۶ که با ابلاغ سیاستهای اصل ۴۴ همراه بود تلاش براى ایجاد مشکلات اقتصادى و توقف ملت ایران در زمینههاى سازندگى و رفاه عمومى و نیز ایجاد تفرقه در میان صفوف ملت و از بین بردن یکپارچگى و از بین بردن وحدت به بهانه قومیت، به بهانهى مذهب، به بهانهى گرایشهاى صنفى را به عنوان نقشه های کوتاه مدت و میان مدت علیه ملت ایران طرح ریزی کرده بود است.
از این رو به فرموده رهبری در این سال “در درون ملت با اتحاد کلمهى همهى آحاد ملت و قومیتهاى گوناگون و مذاهب گوناگون و اصناف گوناگون ملى؛ و در سطح بینالمللى با انسجام میان همهى مسلمانان و روابط برادرانهى میان آحاد امت اسلامى از مذاهب گوناگون و وحدت کلمه” مورد توجه ویژه قرار گرفت.
1387: نوآوری و شکوفایی
رهبر انقلاب در ادامه ابتکار مدبرانه خود سال ۸۷ را که با بحران اقتصادی کشورهای جهان همراه بود را سال “نوآوری و شکوفایی” نام نهاد. ایشان در این نامگذاری با استناد به “پیشرفت دانشمندان هسته ای علی رغم تحریم ها، راه اندازی آزمایشی نیروگاه بوشهر، پرتاب ماهواره امید و گذر از طوفان خانهبراندازِ رکود اقتصادى و بحران اقتصادى در عالم علىرغم تحریمهاى بین المللی” این سال را به نام سال شکوفایی و نوآوری نامگذاری کرد.
1388: اصلاح الگوی مصرف
مقام معظم رهبری سال ۸۸ را به دلیل اهمیت حیاتی و اساسیِ مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع کشور سال “اصلاح الگوی مصرف” نامگذاری کردند. رهبر انقلاب در پیام نوروزی سال ۸۸ با انتقاد از اسرافهای شخصی و عمومی و مصرف بی رویه منابع مختلف کشور بر تاکید اسلام و عقلای عالم نسبت به مدیریت عاقلانه و مدبرانه مصرف اشاره و عنوان کردند یکی از مهمترین زمینه هایی که نیازمند تغییر و تحول جدی است این اسراف های شخصی و عمومی می باشد.
1389: همت مضاعف کار مضاعف
رهبر انقلاب سال ۸۹ را سال همت مضاعف و کار مضاعف نامگذاری کرد تا در این سال با در نظر گرفتن اقتضائات و ظرفیتهاى کشور بخشهاى اقتصادى، فرهنگى، سیاسى، عمرانى و اجتماعى مسئولان و مردم با گامها وهمت بلندترراههاى نرفته را بپیمایند.
ایشان در پیام نوروزی سال همت مضاعف و کار مضاعف دشمنان را “دشمن علم و ایمان ملت” دانستند که لازمه دفع آن “تقویت علم و ایمان به صورت مضاعف” است.
1390: جهاد اقتصادی
با ورود به سومین سال از دهه پیشرفت و عدالت و در حالی که کشورمان با تحریم های جدی از سوی غرب مواجهه بود ، رهبر انقلاب نخستین سال از دهه ۹۰ را به عنوان سال جهاد اقتصادی نامگذاری کرد. این نامگذاری به خصوص از آنجا که پس از توطئه های بین المللی در خصوص اعمال تحریم ها علیه ملت و دولت ایران با شکست مواجه شد و بر خلاف تصور غرب و مجامع بین الملل نتوانست ایران را از مسیر پیشرفت در زمینه های افتصادی، علمی، فرهنگی و …. از گام نهادن در مسیر پیشرفت بازدارد نامگذاری مدبرانه ای به شمار می رفت.
از منظر مقام معظم رهبری اگرچه کشورمان در سومین سال از دهه پیشرفت و عدالت “نیازمند فعالیت چشمگیر در عرصه های فرهنگی، سیاسی و عرصه انحصاری علمی” بود اما “در عرصه اقتصادی نیازمند فعالیت جهادی” است.
به تعبیر ایشان تحریم هایی از سوی دشمنان ملت ایران علیه ملت ایران زمینه سازی و اعمال شد، مقصودی جز ضربهزدن بر پیشرفت کشور ما نداشت تا از این طریق حرکت شتابنده ایران در مسیر پیشرفت را با کندی مواجه کرده و یا مانع آن شوند.
مقام معظم رهبری در پیامی به مناسبت آغاز سال ۹۰ این سال را “سال جهاد اقتصادی” نامگذاری کردند و از مسئولان کشور اعم از دولت، مجلس، ارگانها و نهادهای مرتبت با مسائل اقتصادی و نیز ملت ایران خواست تا در عرصه اقتصادی “حرکتی جهادگونه” پیش گرفته تا با “اقدامی جهشی و مجاهدانه به معنای حقیقی کلمه” مظهر پیشرفت و استقرار عدالت را در کشور نهادینه کنیم.
1391: تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی
مقام معظم رهبری در پیام نوروزی خود سال ۹۱ را به عنوان سال “تولید ملى، حمایت از کار و سرمایه ى ایرانى” نام نهادند . تاکید رهبر معظم انقلاب بر تداوم جهاد اقتصادی وانتخاب عنوان “تولید ملى، حمایت از کار و سرمایه ى ایرانى” برای سال ۱۳۹۱گویای توجه معظم له به حوزه اقتصاد در دهه پیشرفت وعدالت است . نام گذاری سال اول دهه پیشرفت و عدالت به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف سال دوم با عنوان همت مضاعف و کار مضاعف وسال گذشته به نام سال جهاد اقتصادی وامسال نیز به عنوان “تولید ملى، حمایت از کار و سرمایه ى ایرانى” وتاکید های مکررایشان مبنی بر توجه دقیق دولت مردان به حوزه اقتصاد است که لازمه تحقق آن نگاهی جهاد گونه وایثارگرانه است . اصلاح الگوی مصرف ، همت مضاعف ، کار مضاعف ، جهاد اقتصادی و تلاش برای تولید ، عناوینی است که مفهوم تلاش ، کوشش توام با ایثارگری واز خود گذشتگی را به ذهن متبادر می کند.
1392: حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی
رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی خود با اشاره به حرکت رو به جلوی ملت ایران در سال گذشته بویژه در مواجهه ی اقتصادی و سیاسی با جهان استکبار، چشم انداز سال ۹۲ را امیدوارانه و همراه با پیشرفت و تحرک و ورزیدگی و حضور جهادی ملت ایران در عرصه های سیاسی و اقتصادی دانستند و تاکید کردند: با این نگاه، سال ۹۲ را “سال حماسه ی سیاسی و حماسه ی اقتصادی” نامگذاری کردند. این امر نشان دهنده اهمیت اقتصاد در کنار سیاست در تفکر رهبر انقلاب است و ایشان با اذعان به سختی های اقتصادی که در سال ۹۱ بر ملت ایران بار شد، با این نام گذاری درجه اهمیت اقتصاد را در برهه حساس کنونی یاد آور شدند. هرچند سال های قبل نیز محور شعارهای رهبر معظم انقلاب اقتصاد بود، این سال با عنوان سال “ حماسه ی اقتصادی ” در شعار ایشان تجلی می یابد.
1393: اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی
در نگاه به سال ۹۳ آنچه به نظر … مهمتر از همه است، دو مسئله است: یک مسئله همین مسئلهی اقتصاد و دیگری مسئلهی فرهنگ است. در هر دو عرصه و در هر دو زمینه توقّعی که وجود دارد، تلاش مشترکی است میان مسئولان کشور و آحاد مردم. آنچه برای بنای زندگی و سازندگی آینده مورد انتظار است، بدون مشارکت مردم تحقّقپذیر نیست. بنابراین علاوه بر مدیریّتی که مسئولین باید انجام بدهند، حضور مردم در هر دو عرصه لازم و ضروری است؛ هم عرصهی اقتصاد، هم عرصهی فرهنگ. بدون حضور مردم کار پیش نخواهد رفت و مقصود تحقّق پیدا نخواهد کرد. مردم در گروههای گوناگون مردمی با اراده و عزم راسخ ملّی میتوانند نقشآفرینی کنند. مسئولین هم برای اینکه بتوانند کار را بهدرستی پیش ببرند، احتیاج به پشتیبانی مردم دارند. آنها هم بایستی با توکّل به خدای متعال و با استمداد از توفیقات و تأییدات الهی و کمک مردمی، مجاهدانه وارد میدان عمل بشوند؛ هم در زمینهی اقتصاد و هم در زمینهی فرهنگ. … به گمان من آنچه در این سال جدید پیش رو داریم، عبارت است از اقتصادی که به کمک مسئولان و مردم شکوفایی پیدا کند، و فرهنگی که با همّت مسئولان و مردم بتواند سمت و سوی حرکت بزرگ کشور ما و ملّت ما را معیّن کند. لذا من شعار امسال را و نام امسال را این قرار دادم: ” اقتصاد و فرهنگ با عزم ملّی و مدیریّت جهادی ”
1394: همدلی و همزبانی دولت و ملت
در سال های اخیر مسئله اقتصادی گریبان گیر ملت ما بوده است و اگر به نام این سال ها نگاه کنید همه آنها حاوی این مسئله هستند و بنا به شرایط نسخه هایی برای مواجهه با مشکل تجویز شده است. اما امسال اولویت با حل بحران هایی که توسط تحریم ها بر ملت و دولت تحمیل شده است، بود از این رو اسم و شعار سال همدلی و همزبانی دولت و ملت بود. سال درک متقابل دولت و مردم، چرا که بدبینی به وعده های غرب از یک طرف و خستگی از وضع اقتصادی که تحریم به وجود آورده از سوی دیگر دولت مردان و مردم را به دو دسته عقیده ای تقسیم کرده است.
نسخه ی رهبری برای گذر از بحران جدید همدلی و همزبانی دو طرفه است با پیش داوری و عجله در کارها و تصمیم گیری عجولانه کاری به پیش نمی رود باید اعتماد متقابل وجود داشته باشد، با تدابیر جدید نیمی از راه پیموده شده است و با کمی صبر می توان انتظار گذر از بحران و حل مشکل پیشرو را داشت.
ابعاد داخلی و خارجی
پس از پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب موضع گیری ها و نظرات مختلفی نسبت به بیانات ایشان اراز شد، بعضی آ«ها تفسیر به رای خود نظریه پردازان بود و بعضی هم با شناخت کافی از انقلاب و هدف آن ابراز شده بود. دشمنی و دوستی ها، پیدا و پنهان در این موضع گیری ها به روشنی قابل تشخیص است و هر فرد بی طرفی با کمی شناخت قبلی و دقت قادر به تشخیص حق از باطل می باشد.
بخاطر ازدیاد پیام ها( چه در داخل و چه در خارج از مرزهای کشور) و موضع گیری ها بعد از بیانات رهبری در سال جدید پرداختن به همه ی آنها مقدور نیست از این رو در این مقال و فرصت اندک دو تحلیل از میان انبوه تحلیل های موجود انتخاب شد. در مورد تحلیل های داخلی بیانات آیت الله خاتمی امام جمعه ی موقت تهران انتخاب شد و در مورد موضع و دریافت بین المللی از پیام ایشان، تحلیل بی بی سی فارسی به عنوان یک شبکه ی خبری گسترده و با مخاطب جهانی، انتخاب شد که در ادامه آورده شده اند.
تحلیل آیت الله خاتمی امام جمعه موقت تهران از پیام رهبری
به گزارش جهان، آیت الله سید احمد خاتمی امام جمعه موقت تهران در گفتگو با «نسیم» با اشاره به نامگذاری سال ۹۴ از سوی مقام معظم رهبری با نام "دولت و ملت، همدل یو همزبانی" گفت: نامگذاری سال ها از سوی مقام معظم رهبری بر اساس یک کار کارشناسی عمیق و تشخیص نیاز است.
وی افزود: بر این اساس نامگذاری "دولت و ملت، همدلی و همزبانی" گویای این نقطه است که از جمله عناصر حل مشکلات کشور همدلی و همزبانی ملت و دولت است که اگر این همدلی و همزبانی نیست، تحقق یاید و اگر هست افزایش یابد.
امام جمعه موقت تهران در ادامه تاکید کرد: باور ما بر این است که بعد از پیروزی انقلاب پیوسته این همدلی و همزبانی با دولت های بعد از انقلاب بوده، به دلیل اینکه ولی فقیه این دولت ها را مورد تایید قرار دادند.
وی با بیان اینکه مقام معظم رهبری در پیام نوروزی بر این نکته تاکید فرمودند که کارفرما مردم و دولت خدمتگذار مردم است، گفت: با این مبنایی که مقام معظم رهبری تاکید فرمودند این بنا هم سامان می گیرد به دلیل آنکه امور مردم با همدلی با مجریانسامان پیدا می کند این یک استراتژیک است یعنی دولتی ها باید در عرصه همراهی با مردم سرعتشان را بیشتر و مردم هم باید در عرصه همراهی دولتشان را کمک کنند.
آیت الله خاتمی در ادامه انتقاد را ابزاری ارزشمند برای ایجاد همدلی و همزبانی بین دولت و مردم دانشت و تصریح کرد: انتقاد سازنده و انتقاد منصفانه در حقیقت ابزاری بسیار تاثیر گذار در همدلی و همزبانی بین مسئولان کشور با مردم است.
وی در پاسخ به این سوال که با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه یکی از آرزوهای ما در سال جدید برای ملت اقتدار و عزّت منطقهای و بینالمللی است و اخرین مراحال مذاکرات هسته ای چه توصیه ای به تیم مذاکره کننده کشورمان دارید، گفت:فقط برای تیم مذاکره کننده که فرزندان این ملت هستند شعار سید الشهدا یاداوری می کنم به دلیل اینکه یادشان باشد که این مردم عاشق حسینی هستند که گفت "هیهات من الذّله"
عضو هیات رئیسه مجلس خبرگان در پایان ابراز امیدواری کرد که در این سال نو که همزمان با عطر حضرت صدیقه طاهره است سالی پربرکت برای ملتمان باشد.
موضع بی بی سی:
رهبر ایران در پیام نوروزی خواستار همدلی و همزبانی دولت و ملت شد
رهبر ایران در پیام ویدئویی که همزمان با تحویل سال نو از تلویزیون رسمی این کشور پخش شد سال گذشته را "پرماجرا" توصیف کرد که همراه با چالشها و پیشرفتهایی بوده است.
آقای خامنهای با اشاره به نامگذاری سال گذشته به عنوان " عزم ملی و مدیریت جهادی" گفت ملت ایران در سال ۱۳۹۳ در زمینههای مختلف نظیر تحمل مشکلات توانست هر دو شعار را با نشان دادن "عزمی راسخ" و مدیریت جهادی محقق سازد.
رهبر ایران در پیام نوروزی خود گفت که در سال جدید از جمله آرزوهایش برای مردم ایران، "پیشرفت اقتصادی، اقتدار و عزت منطقه ای و بینالمللی، جهشهای علمی به معنای واقعی، و عدالت قضایی و اقتصادی" است.
آیت الله خامنه ای با ابراز امیدواری درباره تحقق این آرزوها براساس "ظرفیت ملت و سیاستهای نظام ایران" گفت در این زمینه در سخنرانی عصر شنبه بیشتر توضیح خواهد داد.
رهبر ایران قرار است روز شنبه و مطابق رسم معمول خود با حضور در آرامگاه امام هشتم شیعیان در مشهد سخنرانی کند.
برخلاف سالهای قبل، در پیام نوروزی تازه آیت الله خامنه ای، اشاره ای به " دشمنان" ملت ایران نشده است.
آقای خامنهای در پیام سال نو خود "همکاریهای صمیمانه میان ملت و دولت" را یکی از مهمترین شروط استفاده از ظرفیتهای ایران دانست و گفت: "اگر این همکاری صمیمانه از دو سو شکل بگیرد یقینا همه آنچه را که جزو آرزوهای ماست دست یافتنی است."
رهبر ایران با نامگذاری سال نو به عنوان "سال دولت و ملت، همدلی و همزبانی"، از دولت و ملت خواسته است که به یکدیگر اعتماد کنند و این شعار را تحقق بخشند.
منابع
- اشعار سروده شده برای سال همدلی و همزبانی دولت وملت http://www.fardanews.com/fa/news/
- بررسی علت نامگذاری سالها در گفتوگو با مشاور عالی رهبر انقلاب/ مصاحبه با غلام علی حداد عادل/ همشهری/ چهارشنبه 2 قروردین 1391
- پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی سيدعلی خامنهای http://farsi.khamenei.ir
- مروری بر سال های نام گذاری شده http://www.binanews.ir
- متن کامل پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب اسلامی http://www.hanapress.ir
- رهبر ایران در پیام نوروزی خواستار همدلی و همزبانی دولت و ملت شد http://www.bbc.co.uk
- آیت الله سید احمد خاتمی مطرح کرد: انتقاد ابزار تاثیر گذار در همدلی و همزبانی http://jahannews.com
- نام گذاری سال ها در ایران http://fa.wikipedia.org
پایان
میلاد حاتمی/ اردیبهشت 1394